Sign in or 
Share this
Politik & Wirtschaft
Van nazicentrum tot visionaire stadsstaat
De Duitse hoofdstad Berlijn is al geruime tijd het epicentrum van de nationale politiek. Of het nu onder de vlag van de vorsten van de Hohenzollernsdynastie, Otto Von Bismarck of de nationaalsocialisten was, Berlijn speelde en speelt nog steeds een hoofdrol. Niet altijd de meest fraaie, zo leert de geschiedenis. Berlijn moest en zou voor Hitler de wereldhoofdstad van het Germaanse Rijk worden. De Olympische Spelen van 1936 en de daarbij behorende film ‘Olympia’, van de zowel geprezen als verguisde cineaste Leni Riefenstahl, moesten hem helpen de grootsheid van de stad in de verf te zetten. Een ambitieus plan, maar de geschiedenis besliste er anders over.
Duitse deling
Vandaag is Berlijn, gelegen op nauwelijks honderd kilometer van de Poolse grens, nog steeds een wereldstad met klasse. Het Duits parlement, de senaat en de verschillende ambassades en officiële instanties hebben hun onderdak gevonden in de voormalige nazihoofdstad. Dat is niet altijd zo geweest. Zo bevond de Reichstag zich tot 1999 in Bonn. Deze stad fungeerde na WOII als hoofdstad van West-Duitsland. De DDR riep Oost-Berlijn uit tot hun hoofdstad. Gescheiden door de zowel beroemde als beruchte Muur, ontwikkelde Berlijn zich op twee verschillende ritmes. Terwijl het westelijke deel kennis maakte met de vrije markt, democratie en gedreven werd door een goede portie vooruitgangsoptimisme, werd Oost-Berlijn strak in de teugels gehouden door het politbureau in de Sovjet-Unie. Een ´socialistisch paradijs´ werd geboren dat tot een regelrechte scheuring leidde tussen Oost en West. De planeconomie die in het Oosten overheerste sleurde de DDR in een economische afgrond.
Dat scenario duurde tot het onvoorspelbare jaar 1989. Het jaar van die Wende. Een zeker je m’en foutisme had zich meester gemaakt van Gorbatsjov: ze moesten zelf maar hun plan trekken, daar in Duitsland. Wat jarenlang gewoonweg onmogelijk leek, gebeurde toen op een heel korte tijd. De Muur viel. Op 3 oktober 1990 volgde de hereniging, die niet zonder slag of stoot gepaard ging. Niet alleen de mentaliteit en levenswijze waren gedurend vijftig jaar mijlenver uit elkaar gegroeid, zeker economisch moesten er een enorme bruggen geslagen worden. De DDR had immers het Wirtschaftswunder gemist. Vandaag valt niet zo heel veel meer te zien van dat immense verschil dat er was, begin jaren 90.
Das Mädchen
Anno 2008 staat bondskanselier Angela Merkel (CDU) aan het roer van Duitsland. Deze dochter van een dominee en voormalig DDR-burger legde, alvorens in de politiek te stappen, een uitstekend academisch parcours af. Als doctor in de fysica kwam ze in 1989 onder de vleugels van Helmut Kohl terecht. Ze was zijn “Mädchen”. Langzaam groeide deze neoliberale politica uit tot een respectabele figuur binnen de christen-democratische CDU, waarbij ze soms de linkerzijde van de partij in de gordijnen joeg. In 2005 mocht ze als eerste vrouwelijke bondskanselier ooit de Duitse regering leiden. Haar succes wordt op verschillende manieren weerspiegeld. Ze is de eerste politicus in tien jaar die een wassen beeld krijgt bij Madame Tussauds. En ze is de eerste vrouwelijke bondskanselier ooit. Haar macht wordt door het blad Forbes zeer hoog geschat en Harris-Interactive Institute, een wereldwijd gerespecteerd enquêtebureau, ziet haar als de machtigste politicus van heel Europa.
Sinds de verkiezingen van 2005 wordt Duitsland bestuurd door een coalitie van de christendemocratische CDU/CSU en de socialistische SPD. Over het beleid kan ideologisch gediscussieerd worden. In 2003 steunde Merkel de Amerikaanse inval in Irak (ze was toen wel nog geen bondskanselier), maar weigerde begin dit jaar wel extra troepen te sturen naar Afghanistan. Ze is tegen de toetreding van Turkije in de EU, maar ze wil wel een geprivilegieerd partnerschap voor dat land. Toen Duitsland voorzitter was van de EU, de eerste helft van 2007, oogstte ze heel wat respect bij haar Europese collega’s. Maar sommigen daarvan jaagde ze dan weer in het harnas door, zoals eerder vermeld,te weigeren om met troepen voor Afghanistan over de brug te komen. Nochtans een ‘legale’ oorlog, goedgekeurd door de VN.
In eigen land zorgde ze voor de afbouw van de sociale zekerheid, een afzwakking van de CAO’s, een verhoging van de btw met 2%. Onder voormalig bondskanselier Schröder werd Duitsland op economisch vlak een geduchte tegenstander voor andere wereldeconomieën. Een beleid van productiekostenverlaging maakte dat de Duitse economie competitiever is geworden dan die van alle andere Europese landen en dat nu nog steeds is. Ook voor Vlaanderen is Duitsland, en zeker ook Berlijn, een belangrijke afzetmarkt. Vlaamse bedrijven staan in competitie met Duitse bedrijven om bouwprojecten in de wacht te slepen. West-Vlaamse varkens, maar ook andere voedingswaren, vinden makkelijk hun weg naar de supermarkten van ons buurland. Groepen als dEUS en Goose staan regelmatig het beste van zichzelf te geven op Duitse podia.
Studieren und arbeiten
Maar er is ook een keerzijde aan de medaille: hoge werkloosheidscijfers, milieuvervuiling en integratieproblemen zijn dagelijkse kost in Duitsland. Zeker in de deelstaat Berlijn. Van alle Europese grootsteden heeft de Duitse hoofdstad de hoogste werkloosheidscijfers (ongeveer 15 %) en kampt ze met integratieproblemen in verschillende wijken. Daarom wordt er in de stad veel aandacht besteed aan nieuwe initiatieven om deze problemen terug te dingen: taalcursussen, bijscholing en persoonlijke begeleiding. Voorts is er een proefproject aan de gang waarbij er in sommige staatsscholen islamlessen gegeven worden. Zo wil men de allochtonen kansen bieden zich meer te integreren in de Duitse samenleving. Volgens CDU’er Wolfgang Bosbach, waarnemend voorzitter van de CDU/CSU-fractie in de Duitse Bundestag, dragen alle kleine deeltjes bij tot het geheel. Toch is de beste manier om te integreren nog steeds ‘studieren und arbeiten’, aldus Bosbach. En gelijk heeft hij.
Op gebied van milieu speelt Berlijn een pioniersrol. Gebouwen als de Reichstag en de evenementenhal Tempodrom zijn het neusje van de zalm op gebied van milieuvriendelijk energieverbruik. In de Tempodrom wordt zelfs het regenwater opgevangen om de wc´s door te spoelen. Ook wil Berlijn actief optreden tegen de CO2-uitstoot van de duizenden auto’s die dagelijks de stad doorkruisen. Op twaalf jaar tijd is de uitstoot met 25 % verminderd. 600.000 gezinnen gebruiken al groene energie. Vanaf 2010 mogen er enkel nog auto’s die een groene klever hebben, milieuvriendelijke wagens dus, de stad inrijden.
Het bewijst dat Berlijn een visionaire stad, met zijn eigentijdse problemen. Maar die zijn er overal.
Ewout Waegeman
|
Ewout |
Latest page update: made by Ewout
, Apr 14 2008, 9:35 AM EDT
(about this update
About This Update
Edited by Ewout
3 words added 5 words deleted view changes - complete history) |
|
Keyword tags:
None
More Info: links to this page
|
There are no threads for this page.
Be the first to start a new thread.
